Chùa Kim Cương xã Vĩnh Lại được công nhận là di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh vào năm 2003. Tên chữ: Kim Cương Tự. Ngôi chùa được xây dựng vào khoảng cuối thế kỷ XVII – đầu thế kỷ XVIII. Chùa được trùng tu vào năm 1961.Kiến trúc: Tòa Tam Bảo (chánh điện) theo kiểu chữ Đinh, gồm tiền đường 3 gian và chính điện 3 gian; nhà hai mái; tường hồi bít đốc. Chùa Kim Cương còn lưu giữ khoảng 32 pho tượng, nổi bật như bộ tượng Tam Thế, tượng A Di Đà — theo phong cách nghệ thuật thời Nguyễn. Chuông đồng: cao 1,34 m, đường kính 0,71 m. Chuông đúc vào năm 1707 (Lê triều Vĩnh Thịnh, niên hiệu Vĩnh Thịnh thứ 3) với dòng chữ “Dương Trù – Hồng Chung – Kim Cương – Tự ký” và nhiều chữ Hán khắc ghi tên người công đức.Khánh đồng: cao 0,90 m, rộng 1,29 m; một mặt khắc “Kim Cương tự”, mặt bên có nội dung “Khánh lục ký” ghi tên quan viên, hương lão, các xã công đức; niên đại là năm 1800 (Cảnh Thịnh bát niên).Bia đá: Có ít nhất 2 tấm bia đá niên đại Vĩnh Thịnh tam niên (năm 1707). vinhlai.lamthao.phutho.gov.vn

Đồ gỗ: Mộc bản khắc tên người hưng công trùng tu, hoành phi, câu đối.

Các cổ vật này (chuông, khánh, bia đá, tượng, mộc bản) mang giá trị lịch sử, nghệ thuật, khoa học, đặc biệt phản ánh nghệ thuật đúc đồng thời Lê – Nguyễn. vinhlai.lamthao.phutho.gov.vn
Qua các văn tự khắc trên chuông và khánh, có thể nghiên cứu cấu trúc quản lý làng xã, phong tục công đức, thành phần quan viên, hương lão, vai trò của cộng đồng trong việc xây dựng – bảo vệ chùa.